Najčešće se pretpostavlja da su intelektualni invaliditeti, razvojni invaliditeti i poremećaji učenja jedno isto, ali to nije tačno. Iako intelektualni i razvojni invaliditeti, kao i poremećaji učenja, mogu uticati na sposobnost deteta i odrasle osobe da uči i stiče nove veštine, postoji razlika između ovih pojmova.
Intelektualni invaliditeti obično su posledica fizičkih uzroka ili nedostatka stimulacije. Karakterišu ih ograničeni kognitivni kapaciteti i poteškoće u obavljanju svakodnevnih rutina, komunikaciji i socijalizaciji. Osobe s intelektualnim invaliditetom imaju niži koeficijent inteligencije u odnosu na opštu populaciju i često im je potrebna podrška za samostalno funkcionisanje.
Razvojni invaliditeti mogu uticati, kako na fizičko, tako i na kognitivno funkcionisanje (jezik, govor, učenje, ponašanje). Pojam razvojnog invaliditeta je širi, obuhvata intelektualne invaliditete, ali i fizičke poteškoće. Na primer, Daunov sindrom ubraja se u razvojne invaliditete, jer to stanje utiče na različite telesne sisteme. Autizam je razvojni invaliditet, koji može, ali ne mora biti i intelektualni. Autism Speaks navodi da 31% dece s autizmom ima intelektualni invaliditet, 25% njih je na granici, a 44% ima prosečan ili natprosečan IQ.
Intelektualni i razvojni invaliditeti najčešće su urođeni ili stečeni ubrzo nakon rođenja.
Poremećaji učenja odnose se na poteškoće u čitanju (disleksija), računanju (diskalkulija) i pisanju (disgrafija). Drugi oblik predstavljaju neverbalni poremećaji učenja koji podrazumevaju poteškoće u organizaciji i planiranju, pamćenju vizualnih informacija, odnosima sa vršnjacima, razumevanju pročitanog, matematičkim veštinama. Deca sa neverbalnim poremećajem učenja teže razumeju neverbalnu komunikaciju.
Deca sa poremećajima učenja obično se ne razlikuju od svojih vršnjaka na planu intelektualnog, fizičkog i emocionalnog razvoja.
Deca sa intelektualnim ili razvojnim invaliditetom ujedno mogu imati poremećaj učenja. Na primer, dete s autizmom, koje nema intelektualni invaliditet, može da ima disleksiju.
Neki od simptoma poremećaja učenja su:
- poteškoće u razlikovanju šta je levo, a šta desno;
- preokretanje slova, reči ili brojeva;
- poteškoće u prepoznavanju obrazaca ili sortiranju objekata po veličini ili obliku;
- poteškoće u razumevanju ili praćenju instrukcija ili organizaciji;
- poteškoće u pamćenju onoga što je upravo rečeno ili pročitano;
- nedostatak koordinacije pri kretanju;
- poteškoće u radnjama rukom kao što su pisanje, sečenje makazama ili crtanje;
- poteškoće u razumevanju koncepta vremena.
https://www.cardinalinnovations.org/
