Sažetak naučnog rada: Self-esteem and women with disabilities, Margaret A. Noseka, Rosemary B. Hughesa, Nancy Swedlunda, Heather B. Taylora, Paul Swankb (a – Department of Physical Medicine and Rehabilitation, Center for Research on Women with Disabilities, Baylor College of Medicine, 3440 Richmond, Suite B, Houston, TX 77046, USA; b – School of Nursing, The University of Texas, Houston, TX, USA), Social Science & Medicine 56 (2003) 1737–1747; Copyright 2002 Elsevier Science Ltd. All rights reserved / www.elsevier.com/locate/socscimed
Studija ispituje samopoštovanje, samospoznaju (percepciju kako ih drugi vide) i socijalnu izolaciju žena sa i bez invaliditeta. Pretpostavlja se da ove promenljive posreduju odnos prekursor promenljivih (starost, obrazovanje, težina invaliditeta i iskustvo iz detinjstva, uključujući prezaštićenost, naklonost u porodici i školsko okruženje) i ishoda (intimnost, zapošljavanje, aktivnosti koje podstiču zdravlje).
Podaci su prikupljeni na uzorku od 475 žena sa različitim stepenom fizičkog invaliditeta i 406 žena bez invaliditeta (ukupno 881) iz SAD.
Korelaciona analiza pokazala je da su žene sa invaliditetom imale značajno nižu samospoznaju i samopoštovanje nego žene bez invaliditeta, doživljavale su veću socijalnu izolaciju, bile su više prezaštićene tokom detinjstva, imale su lošiji kvalitet intimnih odnosa, niže obrazovno postignuće, nižu stopu zaposlenosti i niže prihode. Regresiona analiza ukazala je da su samopoštovanje i samospoznaja bile značajno povezane sa ishodom – intimnost, da su socijalna izolacija i samopoštovanje značajno povezani sa aktivnostima koje podstiču zdravlje, i da je jedino samopoštovanje značajno povezano sa zapošljavanjem.
Starije žene sa manjim stepenom invaliditeta, manje obrazovane, manje prezaštićene, i one koje su dobijale više naklonosti u porodici bile su sklone da osećaju da ih drugi opažaju pozitivnije.
Žene koje su imale pozitivno školsko okruženje, koje su bile manje prezaštićene, i koje su imale više naklonosti u porodici doživele su manje socijalne izolacije; starost, obrazovanje i stepen invaliditeta nisu značajno povezani sa socijalnom izolacijom. Starije žene sa manjim stepenom invaliditeta, pozitivnijim školskim okruženjem, manje prezaštićene i sa više naklonosti u porodici najčešće su imale veće samopoštovanje; obrazovanje nije značajno povezano sa samopoštovanjem. Starije žene bile su sklonije da informišu da imaju manje intimnosti. Ispitanice koje su bile mlađe, obrazovanije i sa manjim stepenom invaliditeta su sa značajno većom verovatnoćom bile zaposlene. Više visokoobrazovanih ispitanica je izjavilo da su uključene u više aktivnosti koje podstiču zdravlje.
Tekst prevela i pripremila Veronika Mitro;
