Fizičko nasilje je svaka direktna ili indirektna aktivnost koja oštećuje život, blagostanje ili zdravlje žene s invaliditetom, prouzrokujući bol, patnju i nedostatke.
Manifestacije:
- fizičko ispoljavanje agresivnosti;
- neopravdana upotreba lekova;
- ograničavanje kretanja.
Znakovi prepoznavanja:
- žena je pod sedativima ili u nervnom rastrojstvu;
- postoji motorna disfunkcionalnost koja nije u vezi sa invaliditetom;
- vidljivi znaci fizičkog nasilja: tragovi na zglobovima, frakture, ujedi, unutrašnje povrede, opekotine…
- oslabljene fizičke sposobnosti.
Psihičko nasilje je svaki model ponašanja koji rezultiraju u oštećenju blagostanja i emotivne ravnoteže žene s invaliditetom.
Manifestacije:
- izolacija, zabrana ili ograničenje pristupa sredstvima komunikacije (telefon, internet) ili socijalnog kontakta sa drugima (prijatelji, rodbina, komšije);
- verbalno zlostavljanje: uvrede, neprestane kritike, ismevanje tela, kažnjavanje / ponižavanje pred drugima;
- prezaštićivanje;
- govorenje, odlučivanje ili davanje mišljenja u njeno ime;
- zastrašivanje i emocionalne ucene.
Znakovi prepoznavanja:
- depresija;
- poteškoće u komunikaciji i povezivanju sa drugima;
- nesigurnost, nedostatak samopouzdanja.
Seksualno nasilje je svaka seksualna agresija koja prouzrokuje fizički i(li) emocionalni bol.
Manifestacije:
- silovanje;
- seksualno uznemiravanje i(li) ponižavanje.
Znakovi prepoznavanja:
- tragovi povreda u genitalnoj regiji;
- strah od povezivanja sa drugim ljudima;
- neželjena trudnoća;
- seksualno prenosive bolesti.
Ekonomsko nasilje je svaka aktivnost kojom se zahteva gubitak kontrole i prava na imovinu, novac, porodično nasljeđe. Korišćenje invaliditeta protiv ženine volje kako bi se stekao novac za treću.
Manifestacije:
- obmana korišćenjem invaliditeta žena i devojčica;
- zapošljavanje žena s invaliditetom na slabo plaćenim poslovima (obično nezakonita zaposlenja);
- ograničavanje pristupa informacijama i upravljanjem sopstvenim novcem;
- onemogućavanje pristupa spoljnjim izvorima novca (posao, subvencije, socijalna pomoć).
Znakovi prepoznavanja:
- prevelika zavisnost od drugih;
- umanjena očekivanja prema sebi, ličnim i profesionalnim postignućima.
Fizičko zanemarivanje je poricanje prava na osnovne uslove za održavanje telesnog zdravlja, higijene i zdrave slike o sebi.
Manifestacije:
- zanemarivanje ishrane;
- zanemarivanje ličnih potreba;
- zanemarivanje brige o higijeni.
Znakovi prepoznavanja:
- neuhranjenost;
- učestalo razboljevanje koje nije u vezi sa invaliditetom;
- neadekvatna odeća;
- neuredna odeća;
- zdravstveni problemi usled zanemarivanja terapije.
Emocionalno zanemarivanje je uskraćivanje pažnje, usluga i poštovanja ženi s invaliditetom.
Manifestacije:
- ignorisanje njenog postojanja;
- obezvređivanje njenog mišljenja;
- nasilnik je smatra svojom sramotom.
Znakovi prepoznavanja:
- nedostatak interakcije;
- nedostatak motivacije za sopstveni razvoj;
- retko ili nikakvo učešće na porodičnim okupljanjima ili društvenim aktivnostima.
IZVOR: www.independentliving.org
